Tuệ Lạc

  • Augmenter la taille
  • Taille par défaut
  • Diminuer la taille
Home Góp nhặt Phật học Hộ trì các căn

Hộ trì các căn

Dùng pháp gì để chỉ rõ cách

HỘ TRÌ CÁC CĂN ?

 

 

Hãy dùng CITTAVÌTHI (lộ trình tâm), phối hợp với 24 duyên hệ, để chỉ ra cách phải hộ trì các căn như thế nào.

 

CITTAVÌTHI hay LỘ TRÌNH TÂM, có 2 là :

 

Manodvàra Cittavìthi (Lộ trình tâm qua ý môn), và

Pancadvàra Cittavìthi (Lộ trình tâm qua ngũ môn).

 

Hai loại lộ trình tâm nầy luôn luôn ảnh hưởng lẫn nhau. Nhưng khi một ác pháp xảy ra đưa đến tạo nghiệp, ác pháp ấy rất có thể :

 

-Hoặc phát khởi do một vọng tâm (thuần túy tư duy, tức là qua lộ trình ý môn thập di), thì hành giả “tinh tế” biết ngay ý nghiệp bắt đầu từ sát-na tâm thứ 5, tên là “tiếp thọ” (Sampaticchana) đến sát-na tâm thứ  8, “tốc hoạt” (Javana). Căn cứ theo 24 duyên hệ (Paccayuddesa), thì động lực mạnh nhất thúc đẩy tạo nghiệp phối hợp đầy đủ thân khẩu ý, là duyên hệ đầu, tham, sân, si (Hetupaccaya). Như vậy, hành giả sẽ cảnh giác chọn đúng pháp hành nào, hóa giải nổi 3 căn nhân ấy, là hộ trì được ý căn, tránh tạo nghiuệp ác (Akusalakamma).

 

-Hoặc phát khởi do 5 trần đập vào 5 căn, thì hành giả tu thiền “tinh tế” cũng biết ngay rằng : Ác pháp có thể phát sanh nơi 5 căn (trong lộ trình tâm ngũ môn, gồm 16 sát-na tâm), bắt đầu từ sát-na tâm thứ 5, tên “tiếp thọ” (Sampaticchana) đến sát-na tâm thứ 8, “tốc hoạt” (Javana). Và căn cứ theo 24 duyên hệ (Paccayuddesa), thì động lực mạnh nhất thúc đẩy tạo nghiệp, vẫn là tham, sân, si, nhưng nó bị ảnh hưởng rất nhiều bỡi 23 duyên hệ còn lại, để tiến tới việc tạo nghịệp, phối hợp đầy đủ thân khẩu ý. -Cần nghiên cứu thật kỹ tất cả 24 duyên hệ nầy !

Mời quí độc giả xem bản vẽ, dựa theo Abhidhamma

 Hay A -Tỳ - Đạt – Ma : Vi Diệu Pháp), tượng trưng một cách tương đối

«Lộ Trình Tâm» (Vittavìthi), và đọc qua 24 DUYÊN HỆ như sau đây :

LỘ TRÌNH TÂM

hay

CHU TRÌNH TÂM

lo-trinh-tam

 

 

Bản kê khai 24 DUYÊN HỆ

(Catuvìsati PACCAYUDDESA) :

 

1-Hetupaccayo : Căn duyên (3 căn hay «rễ chính» là tham, sân, si)

2-Àrammanapaccayo : Cảnh duyên, hay đối tượng ngoại trần là duyên

3-Adhipatipaccayo : Ưu thế duyên

4-Anantarapaccayo : Cách cận duyên

5-Samantarapaccayo : Tiếp cận duyên

6-Sahajàtapaccayo : Đồng sinh duyên, hay cảnh đồng thời là duyên

7-Annamannapaccayo : Tương duyên, duyên có cái khác làm chuẩn

8-Nissayapaccayo : Sở duyên, hay có môi trường nương nhờ

9-Upanissayapaccayo : Mẫu duyên, hay lệ thuộc nền tảng chấp trước.

10-Purejàtapaccayo : Tiền lệ duyên

11-Pacchàjàtapaccayo : Hậu lệ duyên

12-Àsevanapaccayo : Tái hành duyên, hay sự lập lại là duyên

13-Kammapaccayo : Nghiệp duyên

14-Viapàkapaccayo : Quả duyên

15-Àhàrapaccayo : Dưỡng duyên, hay điều kiện nuôi dưỡng là duyên

16-Indriyapaccayo : Căn môn duyên, hay ngũ quan làm duyên

17-Jànapaccayo : Thiền thục duyên, hay tịnh cảnh duyên

18-Maggapaccayo : Đạo duyên

19-Sampayuttapaccayo : Hợp hành duyên, hay duyên câu hữu

20-Vippayuttapaccayo : Ly hành duyên

2i-Atthipaccayo : Hiện diện duyên, hay thường trực duyên

22-Natthipaccayo : Khuyết duyên, hay sự vắng mặt là duyên

23- Vigatapaccayo : Tịch duyên, hay duyên biến mất

24-Avigatapaccayo : Vô tịch duyên, hay duyên không thể biến mất

 

 

***

 :

Tuệ Lạc sưu tầm và biên soạn

3/11/2010

Mise à jour le Dimanche, 12 Août 2012 21:54  

.

phap-luan-01-120.jpg

TEXTE EN FRANCAIS